إنَّ اللهَ یُحِبُ المُحسنین

 

واژه «البِّر» نام مبارک خداوند[1] به معنای تام کلمه و همه نیکی و خوبی است، برَّ سرزمین وسیع و خشکی در مقابل بحر (دریا) را گویند شاید از آن جهت نیکوکاران را ابرار گویند که از وجودی گسترده با وسعت روح و اندیشه‌ای ژرف و بلند برخوردارند، خداوند حقیقت نیکی را در یک تصویر کامل با توجه به همه جوانب و زوایای آن چنین ترسیم می‌کند که: «حقیقت نیکی برای کسی است که به خدا و روز آخرت و ملائکه و کتاب آسمانی و پیامبران ایمان داشته باشد و مال خود را با آنکه دوستش می‌دارد به خویشاوندان و یتیمان و مسکینان و در راه‌ماندگان و فقیران و بردگان دهد و نماز بپا دارد و زکات بدهد و آنان کسانی هستند که به عهد خود وقتی پیمان می‌بندند وفا می‌کنند و در برابر فقر و بیماری و سختی، خویشتندارند اینان راست گفتند و پرهیزگارانند.»[2]

در این تصویر جامع و کامل و زیبا همه جنبه‌های اعتقادی، ایمانی و عملی، قدرت پرواز، عدم وابستگی و دلبستگی به دنیا، قدرت صبر و پایداری و ایثار و گذشت ترسیم شده است و در یک کلام چنین انسان‌های پاک «متقین» نامیده شده‌اند اما جلوه کامل و ثمره نیکوی چنین ایمان و عمل صالح را معیت و همراهی خداوند می‌داند و می‌فرماید: خداوند البته همراه پرهیزکاران است و اینها محسنین هستند.[3]

اما در یک تصویر دیگر برای ایجاد تحرک و پویایی ذهنی خداوند خود ما را مورد سؤال قرار داده و می‌فرماید:

«ایا کیست که دین او از آنکه به جان مطیع خدا شده و نیکوکار است و آئین ابراهیم را پیروی کرده بهتر باشد؟ در حالی که خداوند ابراهیم را دوست خود گرفته است.[4] موضوع الگو و الگوپذیری از بحث‌های کلیدی روان‌شناسی است هر کس با معیار و ارزش‌هایش کسی را دوست دارد و به راه او می‌رود و این خصوصیت در دوره جوانی مشهورتر است. حضرت ابراهیم(ع) نیکوکاری است که سراسر زندگیش یکتاپرستی، مبارزه با مظاهر شرک و کفر بود و خداوند چنین شخصیتی را به عنوان الگو نشان می‌دهد چه این بت‌شکن و مبارز خستگی‌ناپذیر از آزمون‌های سختی، موفق و سربلند بیرون آمد و به حق لقب خلیل‌الله (دوست خدا) بر او برازنده است. در ادامه این روش در پنج ایه علاوه بر معیت خود، خداوند نیکوکاران را محبوب خود می‌داند و دوستی و محبت خود را بی‌دریغ نثار آنان می‌کند.[5]

اما ایا در زیر این گنبد مینا حقیقتی زیبا‌تر و شیرین‌تر و امیدبخش‌تر و نیکوتر از چنین نزدیکی به رحمت پروردگار[6] و محبوب معبود واقع شدن وجود دارد؟

زمانی که تو محبوب باشی، توجه خاص، نعمت‌ها، هدایا، و پاداش‌ها برای توست. مهم‌تر از همه لغزش‌ها و گناهانت در جلوه شور و حرارت این محبت کم رنگ است و ناپدید می‌گردد و مورد بخشش قرار می‌گیرد. در یک ایه در تصویری مشابه به همین الفاظ می‌فرماید: کسی که وجودش را تسلیم خداوند کرده (به معبودش با زبان دل و جان می‌گوید: حکم آنچه تو فرمائی و لطف آنچه تو اندیشی) و نیکوکار است قطعاً به دستگیره محکمی چنگ زده است.[7]

سه نقطه بسیار شفاف و روشن در این تصویر، ایمان و باور، پاکی و نیکی، استحکام و استواری، نه سرگردانی و حیرانی نتیجه معیت و همراهی خداوند، عشق و محبت معبود و سرانجام عاقبتی نیکو است. ایا سخنی و گفتگویی دیگر باقی است؟

پروردگارا ...
تو چه زیبا و کامل حقایق بر ما خواندی، الگو به ما نمود، راه نشان دادی و عشق ورزیدی و همراهی‌مان کردی. اگر چه این کلمات را می‌گوییم و می‌نویسیم و می‌خوانیم و کلام تو چون آب حیات زلال و پاک و گوارا است. اما دل‌های ما را تیرگی گناه و غفلت پوشانده، تو خود یاری فرما تا این کلام حق درک کنیم و بر صفحه دل بنگاریم.

و فراخوان عمومی تو که ما را به نیکی و پاکی می‌خواند با جان و دل بپذیریم و عمل کنیم.

خداوندا تو خوب می‌دانی که ما را اراده‌ای جز نیکی نیست، از تو می‌خواهیم که با لطف و کرم و رحمت خوب افکار و اندیشه‌های پاک را محقق فرمایی و ما را از آتش گناه و سردی غفلت محافظت بفرمایی و در قیامت با پاکان و نیکانت محشور بفرمایی- انشاءالله – امید که در شماره اینده مطلب را پی‌گیریم.


پی‌نوشت‌ها:


[1] - طور، ایه 28.

[2] - بقره، ایه 177.

[3] - عنکبوت، ایه 96.

[4] - نساء، ایه 125، آل عمران 148و134.

[5] - بقره، ایه 195.

[6] - اعراف، ایه 56.

[7] - لقمان، ایه 22.
 

/ 0 نظر / 421 بازدید