ولایت‎فقیه، ولایت رسول‎الله

بُعد دوم واقعه‏ى غدیر، مسأله‏ى ولایت امیرالمؤمنین‏

یک بُعد دیگر در قضیه و حدیث غدیر، همین مسأله‏ى ولایت است؛ یعنى تعبیر از حکومت به ولایت؛ «من کنت مولاه فهذا علىّ مولاه»(1). آن وقتى که پیامبر(ص) در مقام تعیین حق حاکمیت براى یک شخص است، تعبیر مولا را براى او به‏کار مى‏برد و ولایت او را به ولایت خود مقترن مى‏کند. خود این مفهومى که در ولایت هست، بسیار حایز اهمیت است. یعنى اسلام، منهاى همین مفهوم ولایت - که یک مفهوم مردمى و متوجه به جهت حقوق مردم و رعایت آنها و حفظ جانب انسانهاست - هیچ حاکمیتى را بر مردم نمى‏پذیرد و هیچ عنوان دیگرى را در باب حکومت قایل نیست.

آن کسى که ولىّ و حاکم مردم است، یک سلطان نیست؛ یعنى عنوان حکومت، از بُعد اقتدار و قدرت او بر تصرف ملاحظه نمى‏شود؛ از بُعد این‏که او هر کارى که مى‏خواهد، مى‏تواند بکند، مورد توجه و رعایت نیست؛ بلکه از باب ولایت و سرپرستى او، و این‏که ولىّ مؤمنین یا ولىّ امور مسلمین است، این حق یا این شغل یا این سمت مورد توجه قرار مى‏گیرد. قضیه‏ى حکومت در اسلام، از این جهت مورد توجه است.

حکومت بر اساس ولایت اسلامى، مردمیترین نوع حکومت‏

اگر این مفهوم ولایت و آنچه را که اسلام براى ولىّ و والى به عنوان شرط و وظیفه قرار داده است، بشکافیم - که در کلمات ائمه‏ى معصومین در این باب، خیلى حرفهاى آموختنى وجود دارد، و در همین نامه‏ى امیرالمؤمنین به مالک اشتر و آن توصیه‏هاى بزرگ، مفاهیم ارزنده‏ى زیادى هست - خواهیم دید که مردمیترین نوع حکومت این است. در فرهنگ بشرى - یعنى فرهنگ آزادیخواهان عالم در طول تاریخ - هیچ چیزى که از حکومت زشت باشد، در مفهوم ولایت وجود ندارد. مفهوم استبداد یا خودسرى، به میل خود یا به ضرر مردم تصمیم گرفتن، مطلقاً در معناى ولایت اسلامى نیست. نه این‏که یک شخصى نمى‏تواند به نام ولایت از این کارها بکند؛ خیر، شیاطینى هستند که با همه‏ى نامهاى خوب، همه‏ى کارهاى بد را در دنیا کرده‏اند. مقصود، آموزش و درس و راه اسلامى است. البته کسانى که دلباخته‏ى مفاهیم غربى و بیگانه‏ى از اسلام هستند، ممکن است حرفهایى بزنند، یا تصوراتى بکنند؛ لیکن اینها بر اثر نشناختن مفهوم ولایت است.

ولایت در اسلام، ناشى از ارزشها

ولایت در اسلام، ناشى از ارزشهاست؛ ارزشهایى که وجود آنها، هم آن سِمت و هم مردم را مصونیت مى‏بخشد. مثلاً عدالت به معناى خاص - یعنى آن ملکه‏ى نفسانى - از جمله‏ى شرایط ولایت است. اگر این شرط تأمین شد، ولایت یک چیز آسیب‏ناپذیر است؛ زیرا به مجرد این‏که کمترین عمل خلافى که خارج از محدوده و خارج از اوامر و نواهى اسلامى است، از طرف آن ولىّ یا والى تحقق پیدا کرد، شرط عدالت سلب مى‏شود. کوچکترین ظلم و کوچکترین کجرفتارى که خلاف شرع باشد، عدالت را سلب مى‏کند. هر تبعیضى، هر عمل خلاف و گناه و ترک وظیفه‏یى، عدالت را از والى سلب مى‏کند. وقتى هم که عدالت سلب شد، او از آن منصب منعزل مى‏شود.

در کدام سیستم حکومتى دنیا، چنین شکلى وجود دارد؟ در کدام طریقه‏ى ضمانت و نظارت مردمى، چنین روشى وجود دارد که در آن، خیر انسانیت و خیر جامعه و مصالح بشرى و ارزشها باشد؟ البته تخلف از معیارها، در همه‏ى شکلها مى‏تواند صورت بگیرد. بر فرض حفظ معیارها، شما ملاحظه کنید ببینید، این چه شکل متینى است که اسلام مقرر کرده است.

ما مسلمین باید ولایت را تجربه کنیم‏

ما مسلمین باید ولایت را تجربه کنیم. در طول قرنهاى متمادى نگذاشتند. چه کسانى نگذاشتند؟ همان کسانى که حکومت به سبک ولایت، آنها را از مسند قدرت و حکومت کنار مى‏زند؛ والّا به نفع مردم است. کدام کشورها هستند که اگر در رأس حاکمیتشان یک انسان پرهیزگارِ پارساى مؤمنِ مراعات‏کننده‏ى اوامر و نواهى الهى و عامل به صالحات و حسنات باشد، براى آنها بهتر نباشد، از این‏که فرد میگسارِ شهوترانِ پولپرستِ دنیاپرستى بر سر کار باشد؟ هر ملت و هر مذهبى که مى‏خواهند، داشته باشند.

ولایت، یعنى حاکمیت انسانهاى پارسا، انسانهاى مخالف با شهوات و نفس خودشان، انسانهاى عامل به صالحات. این، معناى ولایت اسلامى است. کدام ملت و کدام کشور است که این را نخواهند و به نفعشان نباشد؛ مفهوم آن را تصور کنند و تصدیق نکنند؟ چه کسانى با این اصل و با این روش مخالفند؟ معلوم است؛ آن قدرت‏طلبانى که در وجود و نفس خودشان، تحقق آن معیارها - یعنى تحقق پارسایى، تخلى از شهوات و بى‏اعتنایى به زخارف دنیا - را عملى نمى‏بینند. کدامیک از این قدرتمندانى که امروز زمامهاى امور را در دنیا به‏دست گرفته‏اند، حاضرند اساس حکومت و ولایتى باشند که اسلام گفته است؟

ما همیشه این را گفته‏ایم و این جزو مسلّمات انقلاب ماست که انقلاب و نظام جمهورى اسلامى، یک تعرض عمومى به فرهنگ غیر اسلامى و ضد اسلامى است که امروز بر قدرتهاى جهانى حاکم است و ارکان قدرت جهانى بر اساس آن شکل گرفته است. به همین‏خاطر، با اسلام و با این انقلاب و این نظام مخالفند؛ زیرا اجزاى فرهنگ سیاسى رایج بین قدرتمندان عالم را زیر سؤال برده است. فرهنگ ما، فرهنگى مغایر با آن فرهنگهاست؛ کمااین‏که وضع حکومت و قدرت سیاسى و رابطه‏ى آن قدرت با مردم و پیوندهاى بین آنها و مردم را مشاهده مى‏کنید.

ولایت اسلامى، راه سعادت ملتها

این چیزهایى که ناشى از اصل ولایت در اسلام است، چه‏قدر براى انسانها مفید، پُردرخشش، زیبا و جاذبه‏دار است. هر کس از هرجاى دنیا به کشور ما نگاه کند، همین چیزهایى که در زندگى امام بزرگوارمان بود، و آنچه را که این ملت در طول این ده، دوازده سال به آن عادت کرده‏اند، مى‏بیند. این، معناى ولایت است؛ و ما عرض مى‏کنیم که اگر ملتها، قطع نظر از مذاهب و ادیانى که بر آنها حاکم است، بخواهند راه سعادت را پیدا کنند، باید به ولایت اسلامى برگردند.

البته این ولایت اسلامى به‏شکل کامل، در یک جامعه‏ى اسلامى عملى است؛ چون ولایت براساس ارزشهاى اسلامى - یعنى عدالت اسلامى، علم اسلامى و دین اسلامى - است؛ اما به‏شکل غیر کامل، در همه‏ى ملتها و در میان همه‏ى جوامع عملى است. اگر مى‏خواهند کسى را به عنوان رهبر و حاکم بر جامعه انتخاب کنند، سراغ آن کسى که سرمایه‏داران معرفى مى‏کنند، نروند؛ سراغ پارساترین و پاکترین و بى‏اعتناترین انسانها به دنیا بروند؛ آن کسى که قدرت را سرمایه‏ى شخصى خود به حساب نمى‏آورد و از آن براى سود شخصى خویش استفاده نمى‏کند.

این، رشحه‏یى از رشحات ولایت در اسلام است و دمکراسیهاى جارى عالم از آن بى‏نصیبند. این، از برکات اسلام است. لذا از اول انقلاب هم همین عنوان ولایت و ولایت فقیه - که دو مفهوم است؛ یکى خود مفهوم ولایت، یکى این که این ولایت متعلق به فقیه و دین‏شناس و عالم دین است - از طرف کسانى که درحقیقت تحمل این بافت ارزشى کامل را نمى‏توانستند و نمى‏توانند بکنند، مورد تعرض شدید قرار گرفت. امروز هم همین‏طور است. خوشبختانه مردم این راه را شناخته‏اند. این، از برکات غدیر و اسلام و زندگى امیرالمؤمنین و نیز حکومت کوتاه آن بزرگوار است.

امیدواریم که خداوند ماها را اهل و لایق براى این راه و این تفکر اسلامى قرار دهد و همه‏ى ما را قدردان مفهوم ولایت بسازد و ان‏شاءاللَّه شایسته‏ى اسم «ملت اهل ولایت» باشیم.

والسّلام علیکم و رحمةاللَّه و برکاته‏

 

 

 

1) بحارالانوار، ج 35 ، ص 282

/ 20 نظر / 71 بازدید
نمایش نظرات قبلی
غریب آشنا

سلامی گرم و فراوان درود با انسان ، حیوان ناطق یا حیوان حیوان ؟! بروزم! [لبخند][گل]

دلپریزاد

سلام بزرگوار طرح های زیبایی دارید. ائمه پشتیبانتان...تا به حال فکر کرده اید برای شادی مادر سادات طرحی برای حجاب کار کنید؟ جای این موضوع در سایت دوستان ولایی خالی است. بسم الله...

غریب آشنا

سلام[لبخند] با عنوان فریاد عدالت انسانی بروزم [گل][گل][گل][گل][گل]

حسینی

سلام بزرگوار چرا آپ نمیکنین؟

غریب آشنا

سلام سلام هزار تا سلام [لبخند][گل] با عنوان: [گل] [گل] [گل] [گل] سلمان محمدی بزرگمرد ایران زمین بروزم!!! [گل] [گل] [گل] [گل] [گل]

غریب آشنا

سلام سلام[لبخند] با دوپست متفاوت: آزادی بیان در انقلاب اسلامی... بوی تعفن عالم بی عمل! بروزم! [گل][گل][گل]

یه دوست

مدیریت محترم وبلاگ با سلام و خداقوت احتراما ضمن تبریک به شما به جهت داشتن وبلاگی موفق در عرصه رسانه ها ، به اطلاع می رساند پایگاه اطلاع رسانی یاسین (وابسته به مجمع یاسین قاریان نوجوان مشهد) آمادگی دارد تا مطالب خوب شما را جهت استفاده مخاطبان خود مورد استفاده قرار دهد. لذا در صورت تمایل میتوانید مطالب خود را به آدرس yaseen110@yahoo.comارسال نمایید. لازم بذکر است آدرس وبلاگ شما را در لیست معرفی وبلاگ های مفید پایگاه ثبت نمودیم و امید داریم شما نیز آدرس این پایگاه اطلاع رسانی را در وبلاگ خوبتان ثبت نمایید. موفق و پیروز باشید. پایگاه اطلاع رسانی یاسین (www.yaseen.ir)

غریب آشنا

بر سر سفره ی احساس اگر جائی بود ، سخن ساده تبریک مرا نیز جای دهید! سال نو مبارک! سالی پر از تحول ، پر از خیر و برکت و نشاط و شادی از درگاه خداوند براتون آرزومندم! [قلب][گل]

پاتوق عمارها-ثامن گرافیک

سلام علیکم یعنی یه بچه حزب اللهی نیست؟! یه وبلاگ نویس اهل تحلیل نیست که بگه چرا دکتر جلیلی آره ، مگه چه کرده ؛ چرا هاشمی آره ؛ چرا قالیباف ؛ چرا لنکرانی ؟؟؟ ما باید تحلیل کنیم . آقا هم فرمودند سطح اطلاعاتتونو سایتا قرار ندید . نباید فقط گوشمون به اخبار باشه . باید روی این پازل تحلیل کنیم . کی؟ چرا؟ .................... چنانچه تمایل داشته باشید می تونید از این لوگوی گوشه نما توی سایت زیباتون استفاده کنید .................... حماسه سیاسی - حماسه حضور آگاهانه <script type=text/javascript src=http://anaammar.ir/wp-content/uploads/2013/05/hamaseh-l.js></script> ................... به ما هم سری بزنید منتظر حضور گرمتون هستیم ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ۞۞,ּּּּּ ּ ּ ּ ּ \____________________ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ۞۞,ּ ּ ּ ּ ּ ּ \¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ֹֹ\ ּ ּ ּ ۞۞ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּּ۞۞,ּּּ ּ ּ \ لبیک یا امام خامنه ای ּ ּ ּ۞۞ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּ ּּ ּ ּּ۞۞ـּ ּ ּ ּ\__________________̲̲/_̲ ּ ּ ۞۞ּ ּ ּ ּ ּ ּ

اسکندر مرادی

بسم الله سلام پس از رحلت رسول الله اطاعت از “اولی الامر” – فرماندهان و مدیران و نخبه گان جامعه اسلامی – مشروط است.مشروط به این است که با رسالات الله مخالف نباشد.رفع اختلاف با قرآن کامل شده میباشد.اختلاف و رفع اختلاف از جانب هر صاحب نظری میتواند رخ دهد.قرآنی که گزینشی خوانده نشود پیوستگی عبارات و آیات در هر سوره و ترتیب سور و کلیت قرآن رعایت شود و این که چینش و جمع آوری قرآن به تایید الهی میباشد قبول شود.همان مطلبی که راسخون در علم در میان صاحب نظران بدان پایبند هستند و قبول دارند..آداب ثابت و مناسک (مثل تعداد رکعات نماز) که جزئیات آنها در قرآن نیست نباید بهانه عدم رجوع به قرآن گردد.قرآن مسیر اصلی را تعیین میکند.تعیین کننده مسیر مسائلی است که در طول رشد جامعه و جمعیت تغییر خواهند کرد… والسلام quranmizan.com